Grup karşılaştırma (parametrik)

Tek Örneklem t-Testi nedir?

Onur Can · Son güncelleme: 24 Eylül 2026

Tek örneklem t-testi, bir örneklemin ortalamasının önceden bilinen bir değerden (norm değeri, ölçek orta noktası, önceki bir araştırmanın ortalaması) anlamlı biçimde farklı olup olmadığını sınar.

Ne zaman kullanılır?

• Tek bir grup var ve karşılaştırılacak sabit bir değer biliniyor
• Ör. 5'li Likert ölçeğinde katılımcıların ortalamasının kararsız noktası olan 3'ten farklı olup olmadığı

Varsayımlar

• Bağımlı değişken sürekli ve yaklaşık normal dağılır
• Gözlemler bağımsızdır

Hipotezler

Örnek araştırma

40 öğretmenin dijital okuryazarlık öz yeterlik puanlarının (1-5 arası) ölçek orta noktası 3'ten farklı olup olmadığı test ediliyor.

SPSS'te nasıl yapılır?

Analyze → Compare Means → One-Sample T Test. Değişkeni seçin ve Test Value alanına karşılaştırma değerini (ör. 3) yazın.

APA 7'ye göre raporlama

Öğretmenlerin öz yeterlik puanları (M = 3.28, SS = 0.86) ölçek orta noktası olan 3'ten anlamlı düzeyde yüksektir, t(39) = 2.05, p = .047, d = 0.32.

Örnekteki değerler açıklama amaçlıdır ve kendi içinde tutarlıdır. APA 7'de p değeri üç ondalıkla ve baştaki sıfır olmadan yazılır; Türkçe dergilerde ondalık ayracı için derginin yazım kuralına bakın.

Etki büyüklüğü

Cohen's d = (M − μ₀) / SS ya da t / √n.

Sık yapılan hatalar

• Test değerini veriye bakarak sonradan seçmek
• Anlamlı sonucu "katılımcılar yüksek düzeyde" diye yorumlamak; fark istatistiksel olarak anlamlı olsa da küçük olabilir