Grup karşılaştırma (parametrik)

Tekrarlı Ölçümler ANOVA nedir?

Onur Can · Son güncelleme: 24 Eylül 2026

Tekrarlı ölçümler ANOVA, aynı katılımcılardan üç veya daha fazla zamanda (ya da koşulda) alınan ölçümlerin ortalamalarını karşılaştırır. Ön test, son test ve kalıcılık testi içeren deneysel desenlerde kullanılır.

Ne zaman kullanılır?

• Aynı kişiler üç veya daha fazla kez ölçülmüş
• Bağımlı değişken sürekli

Varsayımlar

• Her ölçüm zamanında yaklaşık normal dağılım
• Küresellik (sphericity): ölçüm çiftleri arasındaki fark puanlarının varyansları eşit. Mauchly testi p < .05 ise Greenhouse-Geisser (ε < .75) veya Huynh-Feldt düzeltmesi raporlanır

Hipotezler

Örnek araştırma

30 öğrencinin okuma motivasyonu uygulama öncesi, uygulama sonrası ve 6 hafta sonra (kalıcılık) ölçülüyor.

SPSS'te nasıl yapılır?

Analyze → General Linear Model → Repeated Measures. Faktöre bir ad verip düzey sayısını (3) girin, Define ile ölçüm değişkenlerini sırayla atayın. Options altında Estimates of effect size ve karşılaştırmalar için Bonferroni seçin.

APA 7'ye göre raporlama

Okuma motivasyonu ölçüm zamanları arasında anlamlı farklılık göstermiştir, F(2, 58) = 6.21, p = .004, kısmi η² = .18. Bonferroni düzeltmeli karşılaştırmalara göre son test ve kalıcılık puanları ön testten yüksektir.

Örnekteki değerler açıklama amaçlıdır ve kendi içinde tutarlıdır. APA 7'de p değeri üç ondalıkla ve baştaki sıfır olmadan yazılır; Türkçe dergilerde ondalık ayracı için derginin yazım kuralına bakın.

Etki büyüklüğü

Kısmi eta kare (ηp²) = (F × sd₁) / (F × sd₁ + sd₂). Yorum eşikleri: .01 / .06 / .14.

Sık yapılan hatalar

• Mauchly testini atlayıp düzeltilmemiş F değerini raporlamak
• Serbestlik derecelerini düzeltme uygulandıktan sonra güncellememek (Greenhouse-Geisser ondalıklı sd verir)