AkademikAsistanİlişki ve tahmin
Spearman Sıra Farkları Korelasyonu nedir?
Onur Can · Son güncelleme: 24 Eylül 2026
Spearman sıra farkları korelasyon katsayısı (rₛ veya ρ), iki değişkenin sıraları arasındaki monoton ilişkiyi ölçer. Pearson korelasyonunun parametrik olmayan karşılığıdır.
Ne zaman kullanılır?
- Değişkenlerden en az biri sıralı (ör. sınıf sıralaması, Likert maddesi)
- Sürekli değişkenler normal dağılmıyor veya uç değer var
- İlişki monoton ama doğrusal değil
Varsayımlar
- Veri en az sıralı ölçektedir
- İlişki monotondur (bir değişken artarken diğeri tutarlı biçimde artar veya azalır)
Hipotezler
H₀: İki değişkenin sıraları arasında ilişki yoktur.
H₁: İki değişkenin sıraları arasında ilişki vardır.
Örnek araştırma
50 çalışanın yönetici tarafından verilen performans sıralaması ile iş doyumu arasındaki ilişki inceleniyor.
SPSS'te nasıl yapılır?
Analyze → Correlate → Bivariate, Correlation Coefficients altında Spearman işaretleyin.
APA 7'ye göre raporlama
Performans sıralaması ile iş doyumu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur, rₛ(48) = .41, p = .003.
Örnekteki değerler açıklama amaçlıdır ve kendi içinde tutarlıdır. APA 7'de p değeri üç ondalıkla ve baştaki sıfır olmadan yazılır; Türkçe dergilerde ondalık ayracı için derginin yazım kuralına bakın.
Etki büyüklüğü
Yorum eşikleri Pearson ile aynıdır.
Alternatif test
Pearson korelasyon — Her iki değişken sürekli, normal ve ilişki doğrusal ise.
Sık yapılan hatalar
- Spearman katsayısını Pearson r gibi "açıklanan varyans" (r²) olarak yorumlamak
Doğru testi seçtiğinizden emin olun
Veri türünüzü, grup sayınızı ve varsayımlarınızı işaretleyin; İstatistik Test Seçici uygun testi gerekçesiyle önersin. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
İlgili rehber yazıları
Sık sorulan sorular
Kendall tau ne zaman tercih edilir?
Örneklem küçükse veya çok sayıda eşit sıra (bağ) varsa Kendall tau-b daha güvenilir kabul edilir. Değerleri genellikle Spearman'dan küçüktür.