AkademikAsistanİlişki ve tahmin
Spearman Sıra Farkları Korelasyonu nedir?
Onur Can · Son güncelleme: 24 Eylül 2026
Spearman sıra farkları korelasyon katsayısı (rₛ veya ρ), iki değişkenin sıraları arasındaki monoton ilişkiyi ölçer. Pearson korelasyonunun parametrik olmayan karşılığıdır.
Ne zaman kullanılır?
- Değişkenlerden en az biri sıralı (ör. sınıf sıralaması, Likert maddesi)
- Sürekli değişkenler normal dağılmıyor veya uç değer var
- İlişki monoton ama doğrusal değil
Varsayımlar
- Veri en az sıralı ölçektedir
- İlişki monotondur (bir değişken artarken diğeri tutarlı biçimde artar veya azalır)
Hipotezler
H₀: İki değişkenin sıraları arasında ilişki yoktur.
H₁: İki değişkenin sıraları arasında ilişki vardır.
Örnek araştırma
50 çalışanın yönetici tarafından verilen performans sıralaması ile iş doyumu arasındaki ilişki inceleniyor.
SPSS'te nasıl yapılır?
Analyze → Correlate → Bivariate, Correlation Coefficients altında Spearman işaretleyin.
APA 7'ye göre raporlama
Performans sıralaması ile iş doyumu arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur, rₛ(48) = .41, p = .003.
Örnekteki değerler açıklama amaçlıdır ve kendi içinde tutarlıdır. APA 7'de p değeri üç ondalıkla ve baştaki sıfır olmadan yazılır; Türkçe dergilerde ondalık ayracı için derginin yazım kuralına bakın.
Etki büyüklüğü
Yorum eşikleri Pearson ile aynıdır.
Alternatif test
Pearson korelasyon — Her iki değişken sürekli, normal ve ilişki doğrusal ise.
Sık yapılan hatalar
- Spearman katsayısını Pearson r gibi "açıklanan varyans" (r²) olarak yorumlamak
Doğru testi seçtiğinizden emin olun
Veri türünüzü, grup sayınızı ve varsayımlarınızı işaretleyin; İstatistik Test Seçici uygun testi gerekçesiyle önersin. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
Sık sorulan sorular
Kendall tau ne zaman tercih edilir?
Örneklem küçükse veya çok sayıda eşit sıra (bağ) varsa Kendall tau-b daha güvenilir kabul edilir. Değerleri genellikle Spearman'dan küçüktür.