Varsayım kontrolü

Levene Testi (Varyansların Homojenliği) nedir?

Onur Can · Son güncelleme: 24 Eylül 2026

Levene testi, iki veya daha fazla grubun bağımlı değişkendeki varyanslarının eşit olup olmadığını sınar. Bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA'nın varsayımlarından biri olan varyansların homojenliğini kontrol etmek için kullanılır.

Ne zaman kullanılır?

• Bağımsız örneklem t-testi veya ANOVA'dan önce
• Gruplar arası dağılımların yayılımını karşılaştırmak gerektiğinde

Varsayımlar

• Gözlemlerin bağımsızlığı
• Bağımlı değişkenin sürekli olması

Hipotezler

Örnek araştırma

Üç eğitim düzeyindeki öğretmenlerin tükenmişlik puanlarının varyansları, ANOVA öncesinde karşılaştırılıyor.

SPSS'te nasıl yapılır?

Bağımsız örneklem t-testi çıktısında otomatik olarak verilir. ANOVA için Analyze → Compare Means → One-Way ANOVA → Options → Homogeneity of variance test. SPSS "Based on Mean" satırı klasik Levene testidir; "Based on Median" (Brown-Forsythe) çarpık dağılımlarda daha sağlamdır.

APA 7'ye göre raporlama

Levene testi varyansların homojen olduğunu göstermiştir, F(2, 87) = 1.42, p = .247.

Örnekteki değerler açıklama amaçlıdır ve kendi içinde tutarlıdır. APA 7'de p değeri üç ondalıkla ve baştaki sıfır olmadan yazılır; Türkçe dergilerde ondalık ayracı için derginin yazım kuralına bakın.

Etki büyüklüğü

Levene testinin yorumu p değerine dayanır; ayrıca en büyük ve en küçük grup varyansı oranına bakmak (ör. 3-4'ün altı) pratik bir ek kontroldür.

Sık yapılan hatalar

• p < .05'i "varyanslar homojen" diye ters yorumlamak (anlamlı sonuç, homojenliğin sağlanmadığını gösterir)
• Varsayım sağlanmadığında hiçbir düzeltme yapmadan standart t-testi/ANOVA sonucunu raporlamak